پیش از این در فصل‏نامه هفت‌آسمان، گونه ‏هاى موعودباورى را در ادیان مختلف، بجز اسلام، وارسى کرده بودیم. این بررسى در خصوص اسلام به مجالى دیگر وانهاده شده بود که تحققش به این زمان افتاد. هدف از این کار، یکى آن بود که تصورات مبهم و احیانا ساده‏ انگارانه ‏اى را که درباره اندیشه منجى و نجات موعود باب شده است و بى‏توجه به تمایزها و تفاوت‏هاى این اندیشه در ادیان مختلف، همه را نفیا و اثباتا به یک حکم مى‏رانند، با نگاهى عالمانه ‏تر جایگزین کنیم. آنچه در آن‏جا شده بود دو کار بود: یکى برشمردن گونه‏هاى کلّى موعودباورى، و دیگر، بررسى مختصر اندیشه منجى موعود در چند دین و فرهنگِ مهم و شناخت ویژگى‏هاى نوعى (گونه ‏شناختىِ) نجات و منجى موعود در آنها، که اکنون این کار دوم را درباره اسلام باید انجام دهیم.

صرف‏نظر از برخورد تند پاره ‏اى از منتقدان و نویسندگان مسلمان با پدیده شرق شناسى و متهم ساختن شرق شناسان به تعقیب اهدافى سوء برداشتهایى نادرست از متون اسلامى و ارائه تحلیلهایى ناصواب از جنبه‏هاى مختلف تاریخ، فرهنگ و اندیشه اسلامى، این اعتقاد تقریبا مورد پذیرش همگان است که شیعه در مطالعات و بررسیهاى شرق‏شناسى، بسیار مورد غفلت وبى‏توجهى قرار گرفته و تصویرى نادرست از آن ارائه شده است.

 قرمطيان براى پيشبرد اهداف و نيات‏شان در ايران در سده چهارم هجرى، تلاش مى‏كردند به صاحبان قدرت و هيأت‏هاى حاكمه نزديك شوند و آن‏ها را به آيين اسماعيلى وارد كنند و از اين طريق به رواج عقايد و انديشه‏هاى مذهبى خود بين مردم بپردازند. آن‏ها به اصل «الناس على دين ملوكهم» كاملاً آگاه بودند و آن را بهترين وسيله اشاعه و ترويج عقايد مذهبى‏شان بين مردم مى‏دانستند. در اين مقاله ميزان موفقيت آن‏ها در نيل به اين هدف، بحث و بررسى شده است.